Koordynatorzy ds. dostępności na Politechnice Wrocławskiej

Koordynatorzy ds. dostępności na Politechnice Wrocławskiej

Techniki tworzenia grafik wypukłych

Istnieją różne techniki tworzenia grafik wypukłych. W tym opracowaniu zajmiemy się dwoma z nich.

Tworzenie grafiki dotykowej do wydruku w drukarce brajlowskiej – program Tiger Designer

Program Tiger Designer służy do tworzenia projektu tyflografiki, która nadaje się do wydruku w drukarce brajlowskiej. Jest to rozwiązanie płatne. Możliwe jest korzystanie z darmowej wersji próbnej programu przez 30 dni.

Program umożliwia tworzenie linii, kształtów, tekstur, z wykorzystaniem różnego koloru. Kolor ten przedstawiony jest za pomocą odcieni szarości i odpowiada różnym poziomom uwypuklenia elementów na rysunku. Numeracja koloru jest zachowana zgodnie z hierarchią istotności, tzn. wyższy numer koloru przypisuje się bardziej znaczącym obiektom. Odzwierciedla się to także w wydruku, tym samym niższe wartości koloru są słabiej uwypuklone na kartce papieru. Kolor „Tekst” odpowiada tylko czcionce (zobacz rysunek poniżej).

Zrzut ekranu z programu Tiger Designer - opcja Kolor w każdym numerze koloru od 0 do 7.

Program umożliwia także wstawianie tekstu w brajlu. Tekst dodaje się poprzez wybranie z karty opcji Narzędzia, a następnie: Etykieta brajlowska i kliknięcie w puste miejsce na kartce. Wyświetli się wówczas okno Dodaj etykietę brajlowską. W polu tekstowym należy wpisać odpowiednią treść. Poniżej znajduje się rozwijana lista czcionki brajlowskiej. Zaleca się wybranie czcionki Braille29. Można wybrać także opcję orientacji tekstu: Horizontal/ Vertical /Inverse vertical.

Etykieta brajlowska w programie Tiger dostosowana jest do alfabetu polskiego. Znaki specjalne i liczby tworzy się zgodnie z poniższą tabelą.

Skrót Znak Opis Skrót Znak Opis
. duża litera % znak pierwiastkowania
, mała litera ( [ nawias kwadratowy
; mała litera grecka ) ] nawias kwadratowy
_ duża litera grecka + znak potęgowania
#a 1 % znak pierwiastkowania
#b 2 = sześciopunkt
#c 3 - - myślnik
#d 4 3 : dwukropek
#e 5 ' . kropka
#f 6 1 , przecinek
#g 7 2 ; średnik
#h 8 5 ? znak zapytania
#i 9 8 „” cudzysłów otwierający
#j 0 0 „” cudzysłów zamykający
\ kreska ułamkowa 0 ° stopień
6 + dodawanie j0 % procent
- - odejmowanie j00 promil
* mnożenie j.c °C stopień Celsjusza
4 / dzielenie ] znak miana
7 = znak równości + znak potęgowania

Tworzenie grafiki dotykowej przy użyciu programów graficznych i przygotowanie jej na papierze pęczniejącym

Tyflografikę można wykonać również metodą uwypuklania jej na papierze pęczniejącym pod wpływem temperatury, w urządzeniu zwanym wygrzewarką. Po nagrzaniu, miejsca z kolorem czarnym stają się wypukłe - im ciemniejsza barwa, tym większa wypukłość. Przed wygrzaniem rysunek można wykonać zarówno ręcznie (nadają się do tego niektóre flamastry) jak i wydrukować tradycyjnie. Tak przygotowana grafika może być przydatna dla szerokiego grona odbiorców, ponieważ kształty są wyraźnie widoczne, a na rysunku, oprócz tekstu w brajlu, może znajdować się również czarnodruk.

Rysunek można przygotować w programach do grafiki komputerowej obsługujących czcionkę brajlowską, np. w darmowym programie do tworzenia grafiki wektorowej Inkscape.

Tworząc taką grafikę należy pamiętać o tym, że uwypukleniu ulegają tylko elementy narysowane kolorem czarnym. Jeżeli nie chcemy aby jakiś element rysunku uległ uwypukleniu (np. napis w czarnodruku) powinniśmy użyć do jego stworzenia koloru ciemnego jednak nie czarnego - chcemy aby ten napis nadal był widoczny, jednak jego uwypuklenie może utrudnić czytelnikowi zrozumienie ilustracji.

Zastosowana czcionka powinna odpowiadać parametrom Marburg Medium Braille. Zalecany rozmiar czcionki to 24 – 30 punktów.

Politechnika Wrocławska ©